POUCZENIE

W dniu 1 marca 2015 roku weszła w życie nowelizowana regulacja Elektronicznego Systemu Kontroli Drogowego Przewozu Towarowego (EKÁER). Zmiany dotyczą szczegółowych reguł zobowiązań zgłoszeniowych, zwolnień spod tych obowiązków, inne zobowiązania przewoźników związanych z EKÁER nie ulegają zmianie.
Obowiązkiem zgłoszenia w dalszym ciągu objęte są przewozy dokonane pojazdami zobowiązanymi do uiszczenia opłaty drogowej (pojazd o łącznej masie przekraczającej 3,5 ton), w zakresie
1) wwozu produktów wewnątrz Wspólnotowych w celu zaopatrzenia lub innym celu kierowanych z państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium Węgier, lub
2) eksportu lub wywozu w celu sprzedaży lub o innym przeznaczeniu wyrobów z Węgier na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, oraz
3) sprzedaży wyrobów i produktów - objętych pierwszym obowiązkiem uiszczenia powszechnego podatku obrotowego VAT - dla krajowych odbiorców,
nie będących bezpośrednio ostatecznymi użytkownikami.
Obowiązek zgłoszenia - w zależności od kierunku przewozu - ciąży na Adresacie lub Nadawcy, w związku z powyższym zgłoszeniem nie jest obciążony Przewoźnik/Spedytor przewozu. Przewoźnik/Spedytor może dokonać zgłoszenie wyłącznie w wypadku, gdy zobowiązany (Adresat lub Nadawca) udzielił mu pełnomocnictwo dokonując ten akt na elektronicznej powierzchni systemu EKÁER.

Zwolniono od obowiązku zgłoszenia:
- wyroby nie będące wyrobami ryzykownymi, pochodzące od tego samego nadawcy przeznaczone dla tego samego adresata i przewożone tym samym pojazdem objętym opłatą drogową w ramach tego samego przewozu, o ile ich łączna masa brutto nie przekracza 2500 kg, i ich łączna wartość bez podatku nie przekroczy kwoty 5 milionów forintów,
- wyroby będące wyrobami ryzykownymi, pochodzące od tego samego nadawcy przeznaczone dla tego samego adresata i przewożone tym samym pojazdem objętym opłatą drogową w ramach tego samego przewozu, o ile ich łączna masa brutto nie przekracza 500 kg, i ich łączna równowartość bez podatku nie przekroczy kwoty 1 miliona forintów,

W wypadku przewozu wyrobów ryzykownych obowiązkiem zgłoszenia jest objęty przewóz, gdy transport dokonuje pojazd nieobjęty opłatą drogową, pochodzące od tego samego nadawcy przeznaczone dla tego samego adresata w ramach tego samego przewozu, o ile ich łączna masa brutto przekracza 500 kg, i ich łączna równowartość bez podatku przekroczy kwotę 1 miliona forintów.

Obszerniejsze informacje dotyczące dalszych zwolnień i reguł szczegółowych znajdują się na portalu http://ekaer.nav.gov.hu.

Numer EKÁER jest identyfikatorem jednostki wyrobu przewożonego od jednego nadawcy do jednego adresata na platformie jednego pojazdu na wyznaczonej jednorazowej trasie. Jedna jednostka wyrobu może zawierać kilka rodzajów wyrobów identyfikowanych kilkoma numerami taryfy celnej oraz kilka pozycji tych wyrobów. Na podstawie przepisu wchodzącego w życie 1 czerwca 2015 roku należy przydzielić numer EKÁER również wtedy, gdy transport odbywa się jednym pojazdem od jednego nadawcy z kilku miejsc ładunkowych lub kierowany jest do kilku miejsc rozładunkowych (docelowych, odbiorczych) jednego adresata.

Niektóre dane zawarte w zgłoszeniu (w szczególności numery rejestracyjne pojazdów) mogą być nawet kilkakrotnie zmienione podczas 15 dniowej ważności numeru EKÁER, natomiast w chwili rozpoczęcia kontroli dokonanej przez państwowy organ podatkowo-celny numer EKÁER musi zawierać dane aktualne, rzeczywiste, za prawidłowość tych informacji odpowiedzialność ponosi zgłaszający.

Numer EKÁER zobowiązany ma obowiązek udostępnić przewoźnikowi lub spedytorowi przewozu w celu posiadania przez tę osobę numeru w wypadku dokonania kontroli właściwego organu. „Udostępnienie” numeru nie ma wiążącej formy, osoba kontrolowana - w dowolnej formie komunikacji - musi podać numer identyfikacji.

Reguły dotyczące kontroli, zawarte w ustawie o ordynacji podatkowej zapewniają funkcjonariuszom właściwego organu podatkowo-celnego postępującym na miejscu kontroli nowe możliwości dokonywania czynności kontrolnych. Ponieważ towar stanowiący własność podmiotu zobowiązanego do VAT może być przewożony - w ilościach handlowych - wyłącznie w posiadaniu dokumentu wiarygodnie poświadczającego pochodzenia tego towaru (w szczególności list przewozowy, faktura), funkcjonariusz dokonując kontrolę może zobowiązać osobę kontrolowaną do złożenia oświadczeń w zakresie:
- osoby właściciela wyrobu,
- pochodzenia wyrobu, ponadto
- może wezwać osobę kontrolowaną do przedstawienia dokumentu poświadczającego prawa własności.

Ponadto funkcjonariusz w trakcie kontroli może wezwać do złożenia oświadczeń wszystkich dotkniętych kontrolą: przewoźnika, adresata, odbiorcy, nadawcy w zakresie:
- nazwy, ilości przewożonego towaru,
- nazwy, numeru rejestracyjnego pojazdu przewożącego,
- adresu odbioru, rozładunku towaru,
- numeru EKÁER, oraz
- o ile adres rozładunku nie jest adresem siedziby, filii podmiotu powszechnego podatku obrotowego (VAT) - tytułu prawnego użytkowania tej nieruchomości.

Państwowy organ podatkowo-celny może dokonać zamknięcie urzędowe (zaplombowanie opakowań lub przestrzeni towarów) obejmujące środek transportu - za wyjątkiem żywych zwierząt i żywności krótkoterminowej - w celu zabezpieczenia niezmienności kontrolowanych wyrobów
- jeżeli czynniki stanowiące ryzyko uzasadniają - w szczególności przy braku zgodności danych charakteru ładunku, samej dostawy, miejsca przeznaczenia dostawy, ilości transportowanego towaru - ponadto uzasadniają taki rygor: postępowanie będące w toku, działalność w zakresie handlu detalicznego wewnątrz wspólnoty bez wspólnotowego numeru podatkowego, niezgłoszone miejsce rozładunku, jako siedziba lub filia - oraz
- w wypadku odmowy składania stosownego oświadczenia przez podmiot powszechnego podatku obrotowego.
Konsekwencją prawną zaniechania zobowiązań zgłoszeniowych związanych z transportem drogowym, oraz błędnego, nieprawdziwego lub niepełnego wykonania tego zobowiązania jest, iż niezgłoszony wyrób klasyfikowany jest jako wyrób o niepoświadczonym pochodzeniu, za co państwowy organ podatkowo-celny może nałożyć mandat z tytułu zaniechania obowiązku w wysokości do 40% wartości niezgłoszonego towaru.
W związku z nałożoną sankcją na towary o niepoświadczonym pochodzeniu z tytułu niewykonania zobowiązań zgłoszeniowych, oraz błędnego, nieprawdziwego lub niepełnego wykonania tego zobowiązania państwowy organ podatkowo-celny ma prawo zająć - za wyjątkiem żywych zwierząt i żywności krótkoterminowej - towary w wysokości do wartości nałożonej sankcji. O zajęciu tego towaru państwowy organ podatkowo-celny decyduje w stosownym postanowieniu. W przedmiocie zajęcia sporządza się protokół, a zajęta ruchomość ulegnie zaplombowaniu i odtransportowaniu. Państwowy organ podatkowo-celny o podjętej decyzji dotyczącej nałożenia mandatu z tytułu zaniechania zobowiązań poinformuje przebywającego w miejscu podatnika, jego przedstawiciela, pełnomocnika, współpracownika, pracownika i decyzja od chwili zakomunikowania - bez względu na ewentualne odwołanie - staje się wykonalna.

Wyżej opisane konsekwencje prawne pierwszy raz mogą być stosowane przez funkcjonariuszy państwowego organu podatkowo-celnego po dniu 1 marca 2015 roku.