BİLGİLENDİRME

Kısa adıyla EKÁER sistemi olarak anılan Elektronik Karayolları Ürün Denetleme Sistemi’nin bazı maddeleri 1 Mart 2015 tarihinden itibaren değişecektir. Bu değişiklikler öncelikle bildirim yükümlülüklerini ve de bazı muafiyetleri ilgilendirmektedir. Nakliyatçıların EKÁER ile ilgili yükümlülüklerinde değişiklik olmayacaktır.
Bildirim yapma yükümlülüğü bundan böyle de yol vergisi ödeme yükümlülüğü olan araçlarla (yani toplam ağırlığı 3,5 tondan büyük olan motorlu taşıtlarla) yapılan ve karayolları nakliyatıyla gerçekleşen
1) Avrupa Birliğinin diğer üye ülkelerinden Macaristan toprakları doğrultusunda gerçekleşen ve de topluluk ülkeleri dâhilinde yapılan ürün nakliyatı veya diğer mal ithalatıyla,
2) Macaristan topraklarından Avrupa Birliğinin diğer üye ülkeleri istikametinde gerçekleşerek yapılan ürün nakliyatı veya diğer mal ihracatıyla, ve de
3) Ülke içinde gerçekleştirilen ancak nihai tüketime yönelik olmayan ve de bu anlamda ilk Katma Değer Vergisi kapsamında bulunan mal satımlarıyla ilgili
faaliyetleri kapsamaktadır.
Bildirim yapma yükümlülüğü - nakliyatın istikametine bağlı olarak - Alıcı Adrese veya Gönderen Taraf’a aittir. Yani bildirim yapma yükümlülüğü nakliyatı yapan/veya nakliyatı organize eden tarafa ait değildir. Nakliyatı yapan/veya nakliyatı organize eden taraf ancak ve ancak eğer Yükümlülük sahibi (Alıcı Adres veya Gönderen Taraf) EKÁER elektronik sisteminde böyle bir vekalet verirse bu işlemi gerçekleştirmekle yükümlü görülür.

Şu kapsamdakiler bildirim yükümlülüğü kapsamından muaftırlar:
- Aynı gönderen Tarafından aynı alıcı adrese, aynı yol ücret yükümlülüğü taşıyan motorlu taşıt tarafından aynı nakliyatın bir parçası olarak gönderilen riskli olmayan maddeler, ki bunun koşulu da bu bağlamdaki maddelerin toplam brüt ağırlığının 2500 kilogramı ve vergilendirilememiş değerinin 5 milyon forinti aşmaması gerekmektedir.
- Aynı Gönderen Tarafından aynı alıcı adrese, aynı yol ücret yükümlülüğü taşıyan motorlu taşıt tarafından aynı nakliyatın bir parçası olarak gönderilen riskli maddeler, ki bunun koşulu da bu bağlamdaki maddelerin toplam brüt ağırlığının 500 kilogramı ve ürünlerin toplamının vergilendirilememiş değerinin 1 milyon forinti aşmaması gerekmektedir.

Riskli madde olarak tabir edilen maddelerin karayolları üzerinden gerçekleştirilen nakliyatlarında bildirim yükümlülüğü, bu maddeler yol ücreti zorunluluğu olmayan motorlu taşıtla nakledilseler bile, ve aynı nakliyatın bir parçası olarak aynı Gönderen Tarafından aynı alıcı adrese, aynı nakliyatı yapılan ürünlerin toplam brüt ağırlığının 500 kilogramı ve ürünlerinin toplamının vergilendirilememiş değerinin de 1 milyon forinti aşsa bile geçerlidir.

Muafiyetlerle ilgili daha fazla bilgi alabilmek için ve de düzenlemelerin ayrıntılarıyla ilgili olarak şu internet sitesinden bilgi alınabilir: http://ekaer.nav.gov.hu

EKÁER numarası, belli bir gönderen tarafından belli bir alıcı tarafa gönderilen, tek bir taşıma aracıyla belli bir güzergâh boyunca bir kez olmak üzere nakliyatı yapılan bir grup ürüne verilen numaradır. Bir ürün grubu, birden fazla gümrük tarifesi içeren ürün ve de birden fazla ürün çeşidi de içerebilir. 2015 yılının 1 Haziranında yürürlüğe girecek olan kural gereğince, eğer bir nakliyat aracında bir gönderici birden fazla yükleme adresinden yüklerse veya nakliyat bir alıcının birden fazla indirme (alma) adresine gönderilecek olursa da tek bir EKÁER numarası saptanması gerekecektir.

Bazı bilgilerin (bunlar arasında özellikle de aracın plakasının) EKÁER numarasının geçerli olacağı 15 gün geçerlilik sürtesi dâhilinde değiştirilmesi mümkündür. Ancak devlet vergi ve gümrük daireleri kurumu elemanları tarafından gerçekleştirilecek denetimlerde EKÁER numarasının son halinde içerdiği bilgileri doğrulayan bir şekilde nakliyatın cereyan etmesi gerekmektedir. Bunun sorumlusu da bildirim yükümlülüğünü yapması gereken taraf olacaktır.

EKÁER numarasını, bildirim yapma yükümlüsü, nakliyatı yapacak olan veya bu nakliyatı organize eden tarafa, resmi bir denetleme esnasında bu kişinin de EKÁER numarasına sahip olabilmesi için iletmek zorundadır. Bunun, yani bu numaranın iletilmesinin belli ve zorunlu bir yöntemi bulunmamaktadır. Bunun taşımacıya - herhangi bir şekilde - iletilmesi yeterlidir.

Vergilendirmenin uygulanması koşullarını belirleyen yasanın denetleme koşullarını belirleyen kurallar çerçevesinde devlet vergi ve gümrük dairesi yeni düzenlemeler yapmakta serbesttir. Yasalara göre KDV mükellefinin mülkiyetinde bulunan ticari özellikler taşıyan miktardaki mal ancak ve ancak bu malların kaynaklandığı yeri kanıtlanabilir bir şekilde ortaya koyan belgeyle (özellikle nakliyat belgesiyle ve faturayla) bir yerden bir yere taşınabilir. Bu nedenle denetleme yapan memur nakliyatçılık işlemini gerçekleştiren şahıstan şu konuda bildirim yapma yükümlülüğü de talep edebilir:
- ürünün sahibini sorabilir,
- ürünün kaynağını sorabilir
- ürünün mülkiyet durumunu ortaya koyan belgelerin gösterilmesini isteyebilir.

Burada sıralananların dışında denetleme işlemleri esnasında, işlemlere dâhil olacak başka nakliyatçılar, gidilecek olan adres, malı teslim alacak olan taraf ve malın yola çıktığı taraf gibi konularda da bildirim yapma durumu ortaya çıkabilir
- Nakliyatı yapılan malın tanımlanması ve miktarı,
- Nakliyatın yapıldığı aracın özellikleri, plakası,
- Malı teslim alacak olan tarafın adı adresi,
- EKÁER numarası, ve de
- Ve eğer nakliyatın yapıldığı yer KDV mükellefinin merkez adresi veya şube ya da depo adresi değilse bu durumda bu binanın kullanımına imkân veren hukuki mevzuat.

Aşağıdaki durumlarda Devlet Vergi ve Gümrükler Kurumu, nakliyatın yapıldığı araç üzerinde, araçta taşınmakta olan malın tam tanımlanmasının yapılması amacıyla - canlı hayvan ve de çocuk bozulan ürünlerin taşınması vakası dışında - aracı durdurup (paket mühürleme ya araç mühürleme) uygulayabilir.
- Eğer risk unsurları bir engel teşkil etmezse - özellikle yükleme yapılan malın özellikleri, malın niteliği gidilecek adres, veya nakli yapılan malın miktarı ve de aracın özellikleri arasında bir uyumsuzluk varsa, veya devam etmekte olan bir araştırma söz konusuysa, ya da AT vergi numarası eksikliği gibi bir husus söz konusuysa, ya da malın nakledileceği adreste bulunan alıcı kayıtlı değilse - ve de
- Eğer malın nakledilmesinde adı geçen KDV mükellefi taraf bildirim yapma yükümlülüğünü reddedecek olursa.
Karayollarında nakliyat faaliyetleriyle ilgili olarak yapılması gereken bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve de bu yükümlülüğün yanlış olarak gerçekleştirilmesi, doğru olmayan bilgilerin veya eksik bilgilerin verilmesi sonucunda, bildirimi gerçekleştirilmeyen, mal menşei belirsiz ürün olarak tanımlanacaktır. Bunun sonucunda ise Devlet Vergi ve Gümrük Kurumu memurları tarafından bildirimi yapılmamış mal tanımlaması altında malın toplam değerinin % 40’ına varan bir ceza kesilebilir.
Yapılması gereken bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve de bu yükümlülüğün yanlış olarak gerçekleştirilmesi, doğru olmayan bilgilerin veya eksik bilgilerin verilmesi halinde verilecek olan cezayla ilintili olarak menşei belirsiz olarak tanımlanan ürüne -bozulacak malların ve canlı hayvan yükünün dışında- verilmiş olan cezanın değeri kadar kısmına, mahkeme kararı uyarınca devlet vergi ve gümrük kurumu memurları el koyabilir. Bu işlem tutanaklarla da tespit edilir. El konulan ürün mühürlenip başka bir yere nakledilebilir. Devlet Vergi ve Gümrük Kurumu bildirim yapılmaması nedeniyle verilen cezayı söz konusu vergi mükellefiyle veya onun temsilcisiyle, veya onun yetki verdiği kişiyle veya onun emrinde çalışan elemanla tanıtır, ve böylece söz konusu tara bildirilen ceza kararı herhangi bir temyiz veya itiraz hakkı olmadan o andan itibaren uygulanabilir.

Yukarıda saptanan hukuki düzenlemeler devlet vergi ve gümrük dairesi tarafından ilk olarak 1 Mart 2015 tarihinden itibaren uygulanabilir.